اى جوانمرد ، خاصيّت آدمى نه به تغذّى و نه به تناسل است كه نبات را همين هست ، نه به حسّ و حركت است كه حيوان را همين هست ، بلكه خاصيت و مزيّت آدم به علم و معرفت و عقل و درايت است ، امّا مقام خطير او را گاهى داده‌اند كه به يك‌لحظه به درجهء فرشتگان و بالاتر رسد و گاهى يك مقام خطر كه به يك‌لحظه حيوانى درنده گردد . پس اگر نظر فضل الهى به او رسد وى را در پردهء عصمت خويش گيرد ، و اگر به عدل جبّارى به حكم سياست در او نگرد در گودال غىّ و گمراهى افتد . جز آنها كه توبه كنند و مشمول رحمت حقّ و عفو و بخشش حقّ گردند و كارهاى نيكو كنند . تفسير لفظى [ آيات 61 الى 98 ] 61 - جَنَّاتِ عَدْنٍ الَّتِي وَعَدَ الرَّحْمنُ عِبادَهُ بِالْغَيْبِ إِنَّهُ كانَ وَعْدُهُ مَأْتِيًّا . بهشتهاى جاويدان كه خداوند به بندگانش وعدهء ناديده داده ، وعدهء خدا آمدنى است و بنده بدان رسيدنى . 62 - لا يَسْمَعُونَ فِيها لَغْواً إِلَّا سَلاماً وَ لَهُمْ رِزْقُهُمْ فِيها بُكْرَةً وَ عَشِيًّا . در آن هيچ لغوى و سخن بيهوده‌اى نشنوند جز سخن سلامت و روزى آنان در آنجا هر بامداد و شبانگاه مىرسد . 63 - تِلْكَ الْجَنَّةُ الَّتِي نُورِثُ مِنْ عِبادِنا مَنْ كانَ تَقِيًّا . آن است بهشتى كه ما ميراث داديم بندگان پرهيزكار خود را . 64 - وَ ما نَتَنَزَّلُ إِلَّا بِأَمْرِ رَبِّكَ لَهُ ما بَيْنَ أَيْدِينا وَ ما خَلْفَنا وَ ما بَيْنَ ذلِكَ وَ ما كانَ رَبُّكَ نَسِيًّا . و فرود نمىآئيم ( ما كه فرشتگانيم ) مگر بفرمان پروردگارت كه او راست آنچه پيش ما و آنچه پشت ما و آنچه ميان آنست ، و پروردگار تو هرگز فراموش‌كار نبوده و نيست . 65 - رَبُّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ ما بَيْنَهُما فَاعْبُدْهُ وَ اصْطَبِرْ لِعِبادَتِهِ هَلْ تَعْلَمُ لَهُ سَمِيًّا . پروردگار آسمانها و زمين و آنچه ميان آنها است ، پس خدا را عبادت كن و در پرستش او شكيبا باش ، آيا هيچ همنامى مر او را دانى ؟ 66 - وَ يَقُولُ الْإِنْسانُ أَ إِذا ما مِتُّ لَسَوْفَ أُخْرَجُ حَيًّا . و انسان مىگويد آيا وقتى كه من مردم ، آيا به راستى من از خاك زنده بيرون آورده خواهم شد . ؟ 67 - أَ وَ لا يَذْكُرُ الْإِنْسانُ أَنَّا خَلَقْناهُ مِنْ قَبْلُ وَ لَمْ يَكُ شَيْئاً . آيا انسان نمىانديشد كه ما او را آفريديم از پيش درحالىكه چيزى نبود ؟ 68 - فَوَ رَبِّكَ لَنَحْشُرَنَّهُمْ وَ الشَّياطِينَ ثُمَّ لَنُحْضِرَنَّهُمْ حَوْلَ جَهَنَّمَ جِثِيًّا . پس به خداوند تو ( اى محمّد ) سوگند كه آنان را با ديوان فراهم آريم ، سپس آنان را گرداگرد دوزخ به زانوها نشسته آريم ! 69 - ثُمَّ لَنَنْزِعَنَّ مِنْ كُلِّ شِيعَةٍ أَيُّهُمْ أَشَدُّ عَلَى الرَّحْمنِ عِتِيًّا . آنگاه بيرون ستانيم و جدا كنيم از هر گروهى از ايشان آن كسانى كه بر خداوند دليرتر و گردن‌كش‌تر هستند . 70 - ثُمَّ لَنَحْنُ أَعْلَمُ بِالَّذِينَ هُمْ أَوْلى بِها صِلِيًّا . پس از آن ما دانيم چه كسانى از ايشان براى سوختن سزاوارتر و شايسته‌ترند . 71 - وَ إِنْ مِنْكُمْ إِلَّا وارِدُها كانَ عَلى رَبِّكَ حَتْماً مَقْضِيًّا . و نيست از شما هيچ‌كس مگر آنكه به دوزخ رسيدنى است ( گذرگاه يا بيگاه ) اين امر بر خداوند تو بريدنى و يقين است . 72 - ثُمَّ نُنَجِّي الَّذِينَ اتَّقَوْا وَ نَذَرُ الظَّالِمِينَ فِيها جِثِيًّا . پس از آنكه به دوزخ رسيدند ، آنان كه از شرك پرهيزند ( از آتش ) مىرهانيم و كافران و ستمكاران را در آنجا بر روى درافتاده فروگذاريم .